Thưởng lãm bộ sưu tập ấm trà của một nhà khoa học

Blog
Đồ dùng pha trà
February 1st, 2010

Jerry Love
Viết bài

Thưởng lãm bộ sưu tập ấm trà của một nhà khoa học

Sáng Chủ nhật (31/01/2010), Câu lạc bộ Trà Việt đã có một buổi tham quan và thưởng lãm bộ sưu tập ấm chén của một nhà khoa học đam mê văn hoá Việt: chú Trịnh Quang Dũng – truyền nhân đời thứ 26 của chúa Trịnh Kiểm, hiện đang công tác tại Viện Vật lí, thuộc viện Khoa học Công nghệ Việt Nam.

Đúng 9h sáng, 8 bạn gồm chú Thu, Dũng, Kiều, Ninh, Bình, Hải, Jaka và một người bạn của Bình từ Vũng Tàu lên đã có mặt trước cổng nhà chú Dũng trên đường Nhất Chi Mai, Q. Tân Bình. Đây là ngôi nhà đầu tiên ở Tp.Hồ Chí Minh dùng toàn bộ năng lượng bằng năng lượng mặt trời. Chú Dũng vốn là một nhà khoa học chuyên nghiên cứu về năng lượng mặt trời, nhưng chú còn có một đam mê lớn là nghiên cứu về văn hóa Việt Nam, trong đó có văn hoá trà.

Bộ sưu tập ấm của chú Dũng được trưng bày trang trọng suốt 2 tầng lầu, với trên 100 bộ ấm chén độc đáo, mang đậm dấu ấn lịch sử và văn hóa, mà chú đã dày công sưu tập trong suốt 15 năm, với đủ nguồn gốc xuất xứ, từ Nam Kinh, Liêu Đông (Trung Quốc), Osaka (Nhật Bản), Hà Nội, Bát Tràng (Việt Nam) cho đến Singapore, Đài Loan…

Chú Dũng tự nhận mình “không phải là người sành trà”, nhưng biết thưởng trà và đam mê nghiên cứu về văn hoá Trà. Cho nên bộ sưu tập ấm của chú không chỉ đơn thuần là một bộ sưu tập ấm độc đáo, mà nó là cả một giai đoạn lịch sử, cả một nền văn hoá trà mà hiện nay không mấy người được biết đến.

Chúng tôi rất bất ngờ khi chú cho xem một ấm trà nhỏ, với thân ấm xù xì như vỏ cây. Đó chính là ấm Cung Xuân, một tác phẩm của nghệ nhân Cung Xuân – người đầu tiên làm ấm Tử sa, vào khoảng năm 1670. Trước Cung Xuân chưa có ai từng làm ấm, vì thời đó người ta uống trà bằng bát. Đến thời nhà Minh người ta mới bắt đầu dùng ấm để pha trà. Ấm Cung Xuân này đã bị mất nắp, nên có người đã làm một cái nắp hình cây nấm để thế vào.

Theo chú Dũng thì hầu hết những ấm Tử Sa hiện nay đều là ấm giả, nhưng có được cái ấm giả đó đã là rất quý, vì các nghệ nhân làm ấm Tử Sa trước khi làm ấm đều phải thi về Tứ Thư, Ngũ Kinh để tìm hiểu về văn hóa, lịch sử và tinh thần của người xưa, để các tác phẩm họ làm ra mang được nét thanh tao của nền Nho học.

Chú Dũng cũng khẳng định rằng ấm Bát Tràng không pha trà được, vì ấm làm không khít, và thường hay quên làm lỗ thông hơi. Nhưng hiện nay ở Bát Tràng cũng đã làm được những ấm Tử Sa Bát Tràng rất tinh xảo, đạt đến độ chính xác cao.

Trong bộ sưu tập còn có bộ ấm “Tri túc thưởng lạc” của đại sư Tử Dung (đại sư mới qua đời năm 2006), với gia đình 4 đời làm ấm. Ấm có dáng rất thanh thoát, và đắc biệt khi úp 2 chén lại với nhau sẽ tạo thành hình một trái đào hoàn chỉnh rất đẹp.

Bên cạnh các ấm Tử Sa, chú Dũng còn sưu tập các ấm trà thời nhà Lý (Việt Nam) với những nét đặc trưng: ấm không có quai, vòi ấm ngắn và nhỏ. Và các ấm Bát Tràng các thời kì, ấm Bát Tràng được đặt để xuất sang Nhật.

Theo chú Dũng thì ấm trà chính là công cụ để chuyển tải và truyền bá văn hóa trà. Trà ngon có thể sẽ mai một, nó thiên về cảm nhận rất nhiều và khó để có thể hình dung, nhưng ấm trà là cái hiện hữu, cái mà mọi người có thể chạm vào, để chiêm ngắm. Nó mang tinh thần của một dân tộc, nó còn mãi với thời gian. Nói như vậy thì ấm trà không còn chỉ đơn thuần là một dụng cụ để pha trà, mà nó đã được đưa lên một vị thế mới: là “công cụ để chuyển tải và quảng bá văn hóa trà”.

Còn rất nhiều những khám phá mới mẻ về trà và ấm trà mà chúng tôi đã học hỏi được.Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên tham quan và học hỏi, nên chúng tôi chưa chuẩn bị tốt lắm về các câu hỏi nên câu chuyện cứ lan man mãi. Chắc chắn chúng tôi sẽ còn quay lại ngôi nhà ấy nhiều lần nữa để nghe chú Dũng nói về Trà Nô, về Trà Sen, về nguồn gốc và lịch sử trà, về ấm chén và các danh nhân yêu trà…

Dưới đây là một số hình ảnh về bộ sưu tập ấm chén rất độc đáo của chú Dũng. Các bạn có thể chia sẻ những kiến thức của mình về ấm chén và trà cụ để mọi người cùng tham khảo nhé.

: Ấm Bát long – mô phỏng theo một dụng cụ cảnh báo động đất

: Ấm hạt sen – xuất xứ: Trung Quốc

: Ấm men ngọc – Nhật Bản

: Ấm Thiên nga – Đài Loan

: Ấm nhỏ – Singapore

: Ấm sa thạch, có trọn bột vàng trong men

: Ấm tử sa Bát Tràng đã đạt đến độ tinh xảo

: Ấm vuông 4 vòi

: Ấm Cung Xuân – một trong những ấm tử sa đầu tiên, được làm năm 1670

: Cửu long tranh châu

: Ấm và bếp than

: Chú Dũng đang giới thiệu bộ sưu tập

: Ấm Cung Xuân

: Tranh thủ chụp ảnh

: Ấm Trung Quốc

: Mâm đồng gia bảo và bộ ấm Nhị tuyền ánh nguyệt

6 Bình luận

Hero in Danger

February 1st, 2010 at 4:20 PM

Rất hứng thú với hoạt động tìm hiểu, nghiên cứu thế này. Bài viết khá ấn tượng. Giúp nhiều cho những bạn không thể trược tiếp đi cùng. Hy vọng sẽ có những lần tiếp theo nữa nhé.
suoiluoi

February 1st, 2010 at 5:13 PM

^^ iu chị J quá àh
=> a Ồđồng ý zới a Ồ :D
=> J: lỡ mà tình iu của e có giành cho chị nhiều đến mức ng iu e ganh tỵ là e bắt đền chị đóa :D
dongocquy

February 2nd, 2010 at 11:22 AM

Cảm ơn Jerry Love đã đăng bài giới thiệu bộ sưu tập, độc đáo và phong phú của chú Dũng một nhà khoa học pin mặt trời lại có nhiều mẫu mã như vậy với các bạn yêu Câu lạc bộ Trà Việt.

Đây là một đóng góp có ý nghĩa trong Thế giới văn hóa Trà Việt và thế giới.

Chúc chú Dũng còn tiến xa hơn nữa trong lĩnh vực khoa học va văn hóa Trà Việt.

Đỗ Ngọc Quỹ – 20/2/2010 – Hà Nội.
Jerry Love

February 2nd, 2010 at 3:24 PM

@ Ninh: chi không chịu trách nhiệm nổi với người yêu em đâu, nhưng mà được iu thì vẫn thích ^^
suoiluoi

February 3rd, 2010 at 12:18 AM

-> J ty: ^^
zen

February 16th, 2010 at 10:20 AM

tự nhiên được ăn ké đi theo đến nhà chú Dũng zen rất vui.cảm ơn các bạn nhìu lém.chúc mọi người ăn tết vui vẻ