Văn hóa trà ở Nhật, nghe và thấy

Trà đạo
June 28th, 2010

Inra Jaka
Viết bài

Văn hóa trà ở Nhật, nghe và thấy

Đi Nhật lần này khá bận rộn. Presentation, meeting mỗi ngày với các trường tiểu/trung học và đại học ở các thành phố khác nhau. Thích trà, nên cũng để tâm đôi điều, chia sẻ với mọi người cho vui nhé.

1. Tất cả các gia đình/cơ quan/trường học mình đến đều có trà và trà cụ. Họ có đủ loại trà: Nhật, Tây, trà xanh, trà đen, dạng bột hay lá khô. Và đủ loại ấm chén, túi lọc. Phong cách pha trà như vậy hầu hết đơn giản và nhanh như mình vậy, cho vào ấm là uống thôi ^^

2. 2 nơi cơ quan quan trọng mình đến, quý khách nên họ pha trà theo phong cách truyền thống. Đợi trà trong nhà bếp từ khá lâu. Chén cho các vị khách đều khác nhau về hình dạng và kích thước, bánh cũng được chế biến khác nhau, độc đáo (ý tưởng), đơn giản (vị), cầu kỳ (trang trí), và ngon.

3. Hỏi một chủ nhà: sao ly lại lõm như vậy. Trả lời: đó là một cách thể hiện sự khiêm tốn của người Nhật. Với bậc vua quan hay những người quan trọng, họ dùng những loại ấm chén tốt và đẹp. Còn thường dân sẽ làm cho ly mình dở hơn tí bằng cách bóp lõm hay cắt đáy như hình dưới đây.

4. Ghé thăm đôi tiệm trà, trà ở đây đa dạng thật. Hơn cả 30 loại khác nhau. Có trà thuốc, trà xanh, trà hương (dâu, hồng…). Ấm chén thì ôi thôi, đủ hình dạng, chất liệu, kích thước và giá cả. Có chén giá đến 89.000 Yen, gần 1tr8. Hộp đựng trà cũng đa dạng, in, hay vẽ thủ công. Giá vẽ thủ công thường gấp đối các loại hộp in. Gậy (muỗng) khuấy trà thôi cũng nhiều.

5. Các món bánh kẹo dùng chung với trà bán ở tiệm cũng đa dạng (hình thù, vị). Đường thôi đã có đến 10 loại khác nhau.

6. Trà được người Nhật dùng cho rất nhiều sản phẩm: bánh trà, kẹo trà, cà-rem trà, trà làm hương vị cho thức ăn, trà chai đến có đến 8 loại khác nhau ở một cái máy bán tự động. Trà được phục vụ và thấy ở khắp nơi. Không biết mức tiêu thụ hàng năm của họ thế nào.

7. Ở một trường tiểu học mình ghé, trà được đưa vào chương trình học của một số trường tiểu học, thấy 2 ảnh: các em nhỏ đang pha trà theo phong cách truyền thống (đang khuấy bằng chổi tre) và ảnh 2: tự tay mình trao chén trà pha cho phụ huynh. Không gian phòng lớn.

8. Ở một số trung tâm và trường học (một trường tiểu học như ở dưới đây), họ vẫn có người theo học pha trà phong cách truyền thống (một trung tâm hẳn hoi được xây trong khuôn viên trường). Thường lứa tuổi trên 40.

9. Chế biến: có xem một video rất ngắn (truyền hình) giới thiệu về trà và chế biến trà (matcha). Trong đó, để lá chè không bị nắng cháy làm mất ngon và mất chất, họ lợp mái bằng rơm. Họ hái đọt non, sau đó hấp hơi để giữ màu, chất dinh dưỡng và chống oxi hóa. Trà cuối cùng được xay nhuyễn bằng cối đá nhỏ.

Đôi điều suy ngẫm

- Ừ, bảo văn hóa trà Nhật đang rất chật vật, xem ra cần ngẫm lại. Hình như chỉ phong cách trà truyền thống là mỗi lúc mỗi ít thôi. Họ vẫn có người theo học và pha phục vụ khách cơ quan. Văn hóa trà nhìn chung vẫn phát triển, theo một chiều hướng khác.

- Trà đi vào chương trình trường học, đây là một điều khá hay

- Tay cầm một quyển giới thiệu về trà Nhật, xinh, gọn. Ước trà Việt cũng có một quyển như vậy

Có thể mình sẽ thăm một trung tâm trà khác, sẽ hỏi nhiều hơn. Chia sẻ thêm sau nhé.

4 Bình luận

Đinh Ngọc Dũng

July 17th, 2010 at 11:09 AM

Jaka, nhớ học trà cho tốt. Khi về Trà Việt sẽ làm một buổi lễ trà cho anh em nhé.
Đinh Ngọc Dũng

July 25th, 2010 at 12:29 AM

Cảm ơn Ka về cái hộp đựng trà từ Nhật Bản nhé, vẫn thấy tiêc nên chưa biết bỏ trà gì vào.
Phượng

January 7th, 2011 at 11:10 AM

Bánh đẹp quá. Nên chăng mình cũng chú ý tới bánh cho Trà Việt nữa.
Đinh Ngọc Dũng

January 7th, 2011 at 2:56 PM

Một sứ thử nghiêm của Trà Việt trước đây: