Trà Việt

Thai Nguyen
Viết bài

Nét Đẹp Trong Văn Hóa Trà Trung Hoa

Trong đời sống của người Trung Hoa, người ta coi việc uống trà không chỉ là để giải khát mà còn dùng nó như một phương tiện giao tiếp tinh tế chứa đựng nhiều ý nghĩa. Một số nét nổi bật trong đó mà tôi muốn chia sẽ với các bạn yêu trà để cùng thưởng thức.

Trước hết, trà được dùng như một dấu hiệu của sự kính trọng. Trong xã hội Trung Quốc, những người thuộc lớp trẻ thưởng thể hiện sự kính trọng với những người lớn tuổi bằng cách mời họ một tách trà. Việc mời những bậc tiền bối đến những quán trà vào những ngày nghỉ cũng là một tập tục có từ lâu đời. Trong quá khứ, những người có địa vị thấp hầu trà cho những người ở địa vị cao hơn mình. Ngày nay, khi xã hội trở nên tự do và bình đẳng thì ở nhà thỉnh thoảng ba mẹ có thể pha trà cho con cái của mình, hoặc ông chủ có thể rót trà cho nhân viên cấp dưới trong tiếp xúc hằng ngày. Tuy nhiên nét văn hóa truyền thống vẫn được duy trì vì thế những người thuộc lớp dưới (nhỏ tuổi hơn, nhân viên…) không nên để những người ở lớp trên(lớn tuổi, sếp…) pha trà cho mình trong những dịp đặc biệt.

Tiếp đến, trà dùng cho những dịp sum họp gia đình. Trong một xã hội năng động, những đứa con phải xa nhà đi đến những nơi xa để kiếm việc làm hoặc lấy vợ, lấy chồng. Ông bà không có nhiều dịp để gặp con cháu. Việc đi đến những quán trà vì thế trở thành một hoặc động quan trọng và không thể thiếu trong sum họp gia đình. Mối chủ nhật, những quán trà lại đông đúc nhất là trong những dịp lễ. Tất cả đều thể hiện giá trị gia đình đối với người Trung Hoa rất được xem trọng.

Bện cạnh đó người ta còn dùng trà để bày tỏ sự hối lỗi. Có thể lấy ví dụ như một đứa trẻ phạm lỗi nếu pha một tách trà cho ba mẹ của mình để bày tỏ sự nhận lỗi thì sẽ làm họ cảm thấy hài lòng.

Một hữu dụng của trà khác là người ta dùng nó trong dịp cưới hỏi. Một mặt để bày tỏ lòng kính trọng đối với bậc thân sinh của cô dâu chú rễ, mặt khác để làm vật giao hảo giữa hai gia đình. Trong lễ cưới, cô dâu chú rễ quỳ gối trước ba mẹ của họ, hầu trà và nói lời cảm ơn vì đã có công sinh thành họ. Sau đó ba mẹ của cô dâu và chú rễ uống một ngụm trà rồi đưa cho hai phong bì đỏ với ý nghĩa cầu chúc may mắn. Trước đó trong một lễ trà được tổ chức để gặp mặt các thành viên hai bên gia đình. Trong quá khứ số lượng người trong một gia đình Trung Hoa thường là rất đông, có thế lên tới hằng trăm người trong nhiều thế hệ. Trong lễ trà, cô dâu và chú rễ hầu trà từng người trong gia đình và kêu tên chính thức của họ. Việc uống trà của các thành viên này thể hiện việc chấp thuận của họ đối với đôi vợ chồng trẻ là thành viên trong nhà. Tất nhiên nếu không uống thì sẽ làm mất mặt hai bên họ hàng. Dĩ nhiên là điều này khó mà xảy ra.

Trà còn được xem là một trong bảy thứ thiết yếu hằng ngày của người Trung Hoa bên cạnh cũi, gạo, dầu, muối, tương và giấm.

Thật sự biết được một nét đẹp của văn hóa trà Trung Hoa nói riêng và trà phương đông nói chung mà ngẫm lại văn hóa ứng xử hằng ngày thì trong lòng tôi bỗng xuất hiện một nốt lặng vì ngày nay đâu đâu ta cũng bắt gặp những cảnh rượu chè, tiệc tùng… mà chủ trì và những người đồng tình với nó tổ chức ra để xây dựng nên các mối quan hệ kèm theo đó là các vụ tai nạn, bạo hành, các căn bệnh tiềm ẩn gây hại cho con người. Nhưng có nên trách hay không khi xã hội chưa xây dựng nên được một phương thức giao hảo đầy tính văn hóa hơn như uống trà với độc ẩm, đối ẩm…

Bài viết liên quan:

1. Góc văn hóa Nhật – Ấm gang Tetsubin
2. Tinh thần trà đạo trong thảm họa ở Nhật Bản
3. Những câu hỏi khó của văn hóa trà Việt Nam
4. Thứ 4, 2/3/2011: Giới thiệu 4 nền văn hóa trà
5. Ướp trà trong hoa sen trên hồ – một trải nghiệm thú vị